Usul ve Araştırma

Adliye ve Yargı Çevresi Bulucu

Bir davanın açılacağı adliyeyi belirlemek için önce hangi mahkeme türünün nerede ÖRGÜTLENDİĞİNİ bilmek gerekir. Sulh/asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri hemen her il ve ilçede bulunurken; ağır ceza, ihtisas (aile, ticaret, iş, tüketici) mahkemeleri ve idare/vergi mahkemeleri yalnız belirli merkezlerde kurulur ve BİRDEN ÇOK ilçenin/ilin "yargı çevresini" kapsar. İstinaf incelemesi ise bölge adliye mahkemeleri (hukuk/ceza) ve bölge idare mahkemeleri (idari yargı) tarafından yalnız bölge merkezlerinde yapılır. Bu araç bu GENEL kuralı açıklar; belirli bir ile ait kesin adliye/mahkeme listesi tutmaz — kesin bilgi için UYAP ve Adalet Bakanlığı resmî adliye rehberine yönlendirir.

Yargı Türü * Davanızın ait olduğu yargı kolunu seçin

İl (isteğe bağlı — genel bilgi amaçlı) İl adı yalnızca sonuç metninde anılır; araç ile özel adliye listesi tutmaz

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

Frequently Asked Questions

Yargı çevresi ne demektir?

Yargı çevresi, bir mahkemenin coğrafî olarak baktığı alandır. Sulh/asliye mahkemeleri kural olarak bulundukları il/ilçenin yargı çevresine bakar; ağır ceza, idare ve bölge adliye/bölge idare mahkemeleri ise BİRDEN ÇOK il veya ilçeyi kapsayan geniş bir yargı çevresine bakar. Bir yerde belirli bir mahkeme kurulmamışsa, o yerin işleri bağlı olduğu yargı çevresindeki mahkemede görülür.

Her ilde ağır ceza mahkemesi var mı?

Hayır. Ağır ceza mahkemeleri her ilçede kurulmaz; iş yoğunluğuna göre il merkezleri ile bazı büyük ilçelerde kurulur ve çevredeki ilçelerin ağır ceza işlerine de bakar (5235 s.K. m.9,12). Aynı şekilde idare/vergi mahkemeleri ve bölge adliye/bölge idare mahkemeleri de yalnız belirli merkezlerde bulunur.

Bu araç benim ilimdeki adliyeyi kesin gösterir mi?

Hayır — ve bu bilinçli bir tercihtir. Araç, il-adliye eşlemesini uydurmamak için SPESİFİK adliye/yargı çevresi listesi tutmaz; yalnızca hangi mahkeme türünün hangi düzeyde örgütlendiğine dair GENEL kuralı verir. İlinizdeki kesin adliye, mahkeme ve yargı çevresi bilgisi için UYAP Vatandaş Portalı veya Adalet Bakanlığı resmî adliye rehberini kullanın.

İstinaf başvurusunu nereye yaparım?

İstinaf (bölge adliye/bölge idare) mahkemeleri yalnız belirli bölge merkezlerinde bulunur; ancak başvuru dilekçesi kural olarak kararı veren İLK DERECE mahkemesine verilir, dosya oradan yetkili istinaf mahkemesine gönderilir (HMK m.343; İYUK m.45). Hangi ilk derece mahkemesinin hangi bölge merkezine bağlı olduğunu resmî rehberden teyit edin.

Legal Basis

5235 s.K. (Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluşu) m.5-6, m.9-12
2576 s.K. (Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemeleri) m.2-3 — idari yargı örgütlenmesi
İİK m.1, m.4 — icra ve iflas teşkilatı; 4787 s.K. m.2 — aile mahkemesi

Official sources: 5235 sayılı Kanun (Adlî Yargı Mahkemelerinin Kuruluşu, mevzuat.gov.tr) · 2576 sayılı Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr) · Adalet Bakanlığı Adliyeler / UYAP Vatandaş Portalı