Tazminat ve Sigorta

Pert-Total Hasar ve Sovtaj Tazminatı Hesaplayıcı

Ekonomik pert-total, trafik kazasında hasar gören aracın onarım bedelinin, kaza öncesi rayiç (piyasa) değerinin belirli bir oranını (uygulamada genellikle %70 ve üzeri) aşması hâlinde aracın tam hasarlı (pert) sayılmasıdır. Bu durumda ödenecek tazminat, aracın kaza öncesi rayiç değerinden sovtaj (hurda/kalıntı) değerinin düşülmesiyle bulunur (6098 s. TBK m.49 vd.; 2918 s. KTK). Bu araç, onarım bedelini rayiç değerle karşılaştırarak pert olup olmadığını belirler ve tazminatı (rayiç − sovtaj) olarak TAHMİNİ verir; kesin karar eksper/bilirkişi raporuna tabidir.

Aracın Kaza Öncesi Rayiç (Piyasa) Değeri (TL) * Kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri

Sovtaj (Hurda/Kalıntı) Değeri (TL) * Hasarlı aracın hurda/kalıntı olarak piyasa değeri

Onarım Bedeli (TL) — opsiyonel Girilirse onarım/rayiç oranı ile pert olup olmadığı kontrol edilir (eşik %70)

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız. Sonuç, varsayımlara dayalı TAHMİNİ bir aralıktır; kesin karar yetkili merci/hâkim takdirindedir.

Frequently Asked Questions

Araç ne zaman pert (total) sayılır?

Uygulamada, onarım bedelinin aracın kaza öncesi rayiç değerine oranı belirli bir eşiği (genellikle %70 ve üzeri) aşarsa araç ekonomik olarak pert sayılır; onarım ekonomik olmadığından tazminat, rayiç değerden sovtaj düşülerek ödenir. Eşik ve değerlendirme somut olayda eksper/bilirkişi tarafından belirlenir.

Sovtaj (hurda) değeri neden düşülüyor?

Pert olan araç tamamen değersiz değildir; hurda/kalıntı (sovtaj) olarak bir piyasa değeri taşır. Tazminat, malın gerçek zararını karşılamak için rayiç değerden bu sovtaj değeri düşülerek belirlenir; aksi hâlde zarar gören hem tazminatı hem de sovtajı alarak sebepsiz zenginleşir.

Sovtaj sigortalıya bırakılırsa ne olur?

Sovtaj (hasarlı araç kalıntısı) zarar görene/sigortalıya bırakılırsa, sigortacı/kusurlu taraf tazminattan sovtaj değerini düşerek öder; sovtajı devralmak isterse rayiç değerin tamamını ödeyip aracın hurdasını alır. Bu araç, sovtajın araç sahibinde kaldığı varsayımıyla (rayiç − sovtaj) hesabı yapar.

Legal Basis

6098 s. Türk Borçlar Kanunu m.49 vd. (haksız fiil) ve m.50 (zararın ispatı ve takdiri)
2918 s. Karayolları Trafik Kanunu m.85 vd. (işletenin sorumluluğu) ve m.90 (maddi zararın belirlenmesi)
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (pert / tam hasar ve sovtaj esasları)

Official sources: SEDDK — Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları · 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)