Usul ve Araştırma

Kanun Maddesi Yürürlük Tarihi Kontrol Aracı

Bir kanun maddesi değiştiğinde, somut olayınıza ESKİ metnin mi yoksa YENİ metnin mi uygulanacağı kritik bir sorudur. Kural, kanunların GERİYE YÜRÜMEZLİĞİDİR: bir olaya, gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan hüküm uygulanır. Yani olay tarihi değişiklikten ÖNCE ise eski hüküm, SONRA ise yeni hüküm uygulanır. CEZA hukukunda ise önemli bir istisna vardır: sonradan yürürlüğe giren ve failin LEHİNE olan kanun geçmişteki fiile de uygulanır (TCK m.7 — lehe kanun ilkesi). Bu araç, olay ve değişiklik tarihlerini karşılaştırır, hukuk ve ceza ayrımına göre hangi hükmün uygulanacağını gösterir ve ceza modunda lehe kanun değerlendirmesini hatırlatır.

Uyuşmazlık Türü * Ceza hukukunda lehe kanun istisnası (TCK m.7) uygulanır

Olayın Gerçekleştiği Tarih * Fiilin/işlemin/olayın gerçekleştiği tarih

Kanun Değişikliğinin Yürürlük Tarihi * İlgili maddenin yeni metninin yürürlüğe girdiği tarih

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

Frequently Asked Questions

Kanunların geriye yürümezliği ne demektir?

Kural olarak bir kanun, yürürlüğe girdiği tarihten SONRAKİ olaylara uygulanır; yürürlükten önce tamamlanmış olaylara uygulanmaz. Bu nedenle bir olaya, gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan hüküm uygulanır. Amaç, hukuki güvenliği ve öngörülebilirliği korumaktır.

Ceza hukukundaki lehe kanun istisnası nedir?

TCK m.7 uyarınca, işlendiği zamanki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa, failin LEHİNE olan kanun uygulanır ve hükmolunur. Yani suç tarihinden sonra çıkan daha hafif (lehe) bir kanun, geçmişteki fiile de uygulanır. Aleyhe olan sonraki kanun ise geçmişe uygulanmaz.

Usul kanunu değişirse hangi kural geçerli?

Usul (yargılama) kanunlarında kural, DERHAL UYGULAMADIR: yeni usul hükmü, yürürlüğe girdiği andan itibaren görülmekte olan işlere de uygulanır (kural olarak tamamlanmış usul işlemleri saklı kalır). Bu araç, maddi hüküm uygulamasını ele alır; usul değişikliği için ilgili yürürlük hükümlerini ayrıca inceleyin.

Olay tarihi ile değişiklik tarihi aynıysa ne olur?

Değişikliğin yürürlük tarihi, o tarihte ve sonrasında gerçekleşen olaylar için geçerlidir. Olay tam olarak yürürlük tarihinde gerçekleşmişse kural olarak yeni hüküm uygulanır; ancak yürürlük hükmünün lafzı (ör. "yayımı tarihinde", "yayımını izleyen ay başında") belirleyicidir. Sınır durumları için değişiklik kanununun yürürlük maddesini teyit edin.

Legal Basis

Kanunların geriye yürümezliği (genel ilke) — olaya, gerçekleştiği tarihte yürürlükteki hüküm uygulanır.
TCK m.7 — zaman bakımından uygulama; sonraki lehe kanun geçmiş fiile uygulanır (lehe kanun ilkesi).
Usul kanunlarında ise kural, derhal (yürürlüğe girdiği andan itibaren) uygulanmadır; bu araç maddi hüküm uygulamasını ele alır.

Official sources: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr) · 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — Yürürlük Kanunu (mevzuat.gov.tr) · mevzuat.gov.tr — güncel metin ve yürürlük tarihleri