Usul ve Araştırma

Dava Türü ve Talep Sonucu Seçici

Bir dava dilekçesinin en kritik kısmı, hâkimden ne istendiğini AÇIKÇA gösteren TALEP SONUCU (netice-i talep) bölümüdür (HMK m.119/1-ğ). Talep sonucu açık ve belirli değilse hâkim talebi aşamaz (taleple bağlılık, HMK m.26) ve dava reddedilebilir. Bu araç, hukuki sorununuza göre uygun DAVA TÜRÜNÜ (eda / tespit / inşai — HMK m.105-108), görevli mahkemeyi ve talep sonucu kısmı için kullanışlı bir ŞABLON üretir. Şablonu kendi olayınızın rakam, tarih ve olgularıyla doldurup bir avukata kontrol ettirmeniz gerekir.

Hukuki Sorun Türü * Sorununuza en yakın türü seçin; buna göre dava türü ve talep sonucu şablonu üretilir

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

Frequently Asked Questions

Eda, tespit ve inşai dava arasındaki fark nedir?

EDA davasında (HMK m.105) davalının bir şeyi yapması, vermesi veya yapmaması (ör. borcu ödemesi, taşınmazı tahliye etmesi) istenir. TESPİT davasında (HMK m.106) yalnızca bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının belirlenmesi istenir; güncel hukuki yarar şarttır. İNŞAİ (yenilik doğuran) davada (HMK m.108) mahkeme kararıyla yeni bir hukuki durum yaratılır, değiştirilir veya kaldırılır (ör. boşanma, ortaklığın giderilmesi).

Talep sonucu (netice-i talep) neden bu kadar önemli?

Çünkü hâkim, taraflarca ileri sürülen talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (taleple bağlılık ilkesi, HMK m.26). Talep sonucu açık ve belirli değilse (HMK m.119/1-ğ) dava reddedilebilir veya hak kaybı doğabilir. Bu yüzden ne istediğinizi rakam, tarih ve dayanağıyla net yazmalısınız.

Bu şablonu doğrudan dilekçeme koyabilir miyim?

Hayır, olduğu gibi kullanmayın. Şablon bir İSKELET sağlar; köşeli parantezli [ … ] alanları kendi olayınızın gerçek rakam, tarih, taraf ve olgularıyla doldurmanız ve mutlaka bir avukata kontrol ettirmeniz gerekir. Yanlış dava türü veya eksik talep sonucu geri dönülemez hak kayıplarına yol açabilir.

"Fazlaya ilişkin haklar saklı" ibaresi ne işe yarar?

Kısmi dava (HMK m.109) açarken veya alacağın tamamını başta talep etmezken, kalan kısım için dava hakkını korumak amacıyla kullanılır. Belirsiz alacak davasında (HMK m.107) ise miktar yargılama sırasında belirlenip ıslahsız artırılabildiği için bu ibarenin işlevi farklıdır; hangi dava türünü seçtiğinize göre danışın.

Legal Basis

HMK m.119/1-ğ — dilekçede açık ve belirli talep sonucu (netice-i talep) zorunluluğu
HMK m.105-108 — eda, tespit ve inşai (yenilik doğuran) dava türleri; m.26 taleple bağlılık
HMK m.2, m.4; 4787 s.K. m.4; İİK m.67 — görevli mahkeme ve özel dava türleri

Official sources: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr) · 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu (mevzuat.gov.tr) · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr)