Uluslararası ve Anayasal Başvuru

AYM Bireysel Başvuru Süresi Hesaplama

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru, 6216 sayılı Kanun m.47/5 uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren OTUZ GÜN içinde yapılır. Son günün hafta sonuna veya resmî tatile rastlaması hâlinde süre izleyen ilk iş gününe uzar. Haklı mazereti olan başvurucu, mazeretin ortadan kalktığı tarihten itibaren 15 gün içinde de başvurabilir. Bu araç, girdiğiniz tarihten 30 günlük sürenin kesin son gününü tatil uzamaları dahil hesaplar.

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

Frequently Asked Questions

Başvuru harca tabi mi? Harcı ödeyemeyecek durumda olan ne yapar?

Bireysel başvuru harca tabidir (492 s. Harçlar Kanunu uyarınca maktu başvuru harcı). Harcı ödeme gücü bulunmayan başvurucu, adli yardım talep edebilir; AYM, adli yardım talebini genel hükümlere (6100 s. HMK m.334 vd.) göre değerlendirir ve kabul hâlinde harç alınmaz.

Bireysel başvuru hangi kararlar/işlemler aleyhine yapılabilir?

Anayasa m.148/3 uyarınca bireysel başvuru, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden AİHS kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla yapılır. Başvurudan önce olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır; yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan başvuru yapılamaz (6216 m.45/3).

Süreyi kaçıran başvurucunun mazereti dikkate alınır mı?

Evet. 6216 s.K. m.47/5 ikinci cümle uyarınca haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren ON BEŞ GÜN içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilir. Mazeretin kabulü AYM'nin takdirindedir.

AYM başvurusu ile AİHM başvurusu arasındaki ilişki nedir?

AYM bireysel başvurusu, AİHM tarafından tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul edilir. Bu nedenle Türkiye aleyhine AİHM'e gitmeden önce kural olarak AYM'ye başvurulmalı; AYM'nin nihai kararının tebliğinden/öğrenilmesinden itibaren 4 AY içinde AİHM'e başvurulmalıdır.

Legal Basis

6216 s. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun m.47/5
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü m.64 (başvuru süresi ve mazeret)
Anayasa m.148/3 (bireysel başvuru hakkı)

Official sources: Anayasa Mahkemesi — Bireysel başvuru (anayasa.gov.tr) · 6216 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr) · AİHM — Başvuru koşulları (echr.coe.int)