Pursaklar'ın Güvenilir Hukuk Bürosu
+90 312 430 78 903124307890 Acil: +90 532 430 78 9005324307890 info@hukuksiteleri.com
Müvekkil Girişi Avukat Girişi

Usul ve Araştırma

Dava Şartları Kontrol Asistanı

Dava şartları (HMK m.114), mahkemenin davanın ESASINI inceleyebilmesi için bulunması (veya bulunmaması) gereken usul koşullarıdır: görev, taraf ve dava ehliyeti, dava takip yetkisi, hukuki yarar, derdestlik bulunmaması, kesin hüküm bulunmaması ve özel kanunlardaki şartlar (ör. dava şartı arabuluculuk). Mahkeme bu şartları davanın her aşamasında RESEN gözetir; eksiklik varsa dava usulden reddedilir, ancak giderilmesi mümkün eksikler için kesin süre verilir (m.115/2). Bu asistan, dava açmadan önce şartları tek tek denetlemenizi sağlar.

Dayanak: HMK m.114/1-c ve ç
Dayanak: HMK m.114/1-d
Dayanak: HMK m.114/1-e
Dayanak: HMK m.114/1-h
Dayanak: HMK m.114/1-ı
Dayanak: HMK m.114/1-i, m.303
Dayanak: HMK m.114/2, 6325 s.K. m.18/A

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

Sık Sorulan Sorular

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir; ancak eksikliğin GİDERİLMESİ MÜMKÜNSE (ör. gider avansının yatırılması, kanuni temsilci onayı) bunun tamamlanması için KESİN SÜRE verir; süre içinde tamamlanırsa davaya devam edilir (HMK m.115/2).
Dava şartları kamu düzenindendir: mahkeme, bunların mevcut olup olmadığını davanın HER AŞAMASINDA kendiliğinden (resen) araştırır; taraflar da her zaman ileri sürebilir (HMK m.115/1).
Çünkü bunlar OLUMSUZ dava şartıdır: davanın görülebilmesi için aynı davanın derdest OLMAMASI (m.114/1-ı) ve aynı uyuşmazlıkta kesin hüküm BULUNMAMASI (m.114/1-i) gerekir. Bu sorulara "Hayır" cevabı şartın sağlandığı anlamına gelir.
Başlıca: işçi-işveren alacak/tazminat ve işe iade uyuşmazlıkları (7036 s.K. m.3), ticari davalar (TTK m.5/A) ve tüketici mahkemesindeki uyuşmazlıklar (6502 s.K. m.73/A). Bu davalarda arabulucuya başvurulmadan dava açılırsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Mevzuat Dayanağı

  • HMK m.114 — dava şartları (görev, ehliyet, takip yetkisi, hukuki yarar, derdestlik, kesin hüküm)
  • HMK m.115 — dava şartlarının incelenmesi; usulden ret ve kesin süre (m.115/2)
  • 6325 s.K. m.18/A — dava şartı arabuluculuk

Resmî kaynaklar: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr) · 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (mevzuat.gov.tr) · Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı