Aile ve Miras
Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama (TMK m.506)
Mirasbırakan, terekesinin tamamı üzerinde dilediği gibi tasarruf edemez: altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin yasal miras payının kanunda belirlenen bölümü "saklı pay" olarak korunur (TMK m.505-506). Saklı payların toplamı dışında kalan bölüm "tasarruf edilebilir kısım"dır; mirasbırakan yalnızca bu bölüm üzerinde vasiyet veya bağışla serbestçe tasarruf edebilir. Bu araç aile yapınıza göre önce yasal payları, sonra saklı payları ve tasarruf edilebilir kısmı hesaplar. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir (TMK m.560).
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.
Sık Sorulan Sorular
Saklı pay, mirasbırakanın vasiyet veya bağışla ortadan kaldıramayacağı asgari miras payıdır (TMK m.506). Oranlar yasal miras payı üzerinden hesaplanır: altsoy için yasal payın 1/2'si, ana ve babadan her biri için yasal payın 1/4'ü, sağ kalan eş için altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payın tamamı, diğer hâllerde 3/4'üdür.
Hayır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında 5650 sayılı Kanunla kaldırılmıştır; kardeşler yasal mirasçı olabilir ancak saklı pay koruması yoktur. Mirasbırakan, kardeşlerin yasal payını vasiyetle tamamen bertaraf edebilir.
Saklı payının karşılığını alamayan mirasçı, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan kazandırmaların indirilmesi için tenkis davası açabilir (TMK m.560). Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren 10 yıl geçmekle düşer (TMK m.571).
Terekenin, saklı payların toplamı çıkarıldıktan sonra kalan bölümüdür (TMK m.505). Mirasbırakan yalnızca bu bölüm üzerinde vasiyet, mirasçı atama veya bağış yoluyla serbestçe tasarruf edebilir.
Mevzuat Dayanağı
- TMK m.505
- TMK m.506
- TMK m.560
- TMK m.571
Resmî kaynaklar: 4721 s. Türk Medenî Kanunu