Ticaret ve Şirketler
Ortaklık Payı Sulanma ve Rüçhan Hakkı Hesaplama
Sermaye artırımına katılmayan veya kısmen katılan ortağın pay TUTARI değişmese de, toplam sermaye büyüdüğü için pay ORANI düşer; buna sulanma (dilution) denir. TTK m.461 uyarınca her pay sahibi, mevcut payı oranında yeni payları alma hakkına (rüçhan hakkı) sahiptir ve bu hakkı tam kullanan ortağın oranı korunur. Bu araç, mevcut sermaye, pay oranı, artırım tutarı ve katılım tutarınıza göre yeni pay oranınızı ve sulanma puanını hesaplar; hiç katılmama ve tam katılma senaryolarıyla karşılaştırmalı gösterir.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.
Sık Sorulan Sorular
Sermaye artırımına katılmayan ortağın pay tutarı sabit kalırken toplam sermaye büyüdüğü için pay oranının düşmesidir. Örneğin 1.000.000 TL sermayede %20 payı olan ortak, 500.000 TL artırıma hiç katılmazsa oranı 200.000 ÷ 1.500.000 = %13,33'e iner; 6,67 puan sulanır.
Evet. Rüçhan hakkı, mevcut pay oranınızda yeni pay alma hakkıdır (TTK m.461/1); artırımın payınıza düşen kısmının tamamına katılırsanız yeni sermayedeki oranınız değişmez, sulanma sıfır olur.
Ancak haklı sebep varsa (halka arz, işletme devralınması, işçilerin katılımı gibi) ve genel kurulda sermayenin en az %60'ının olumlu oyuyla sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir (TTK m.461/2). Bu nisap ağırlaştırılmıştır ve karar, pay sahiplerini haksız biçimde kayba uğratma aracı yapılamaz.
Yönetim kurulu, rüçhan hakkının kullanılması için en az 15 gün süre verir ve bunu ilan eder (TTK m.461/3). Süresinde kullanılmayan rüçhan hakkı düşer; paylar diğer alıcılara tahsis edilebilir.
Mevzuat Dayanağı
- TTK m.461 (rüçhan hakkı)
- TTK m.456-462 (sermaye artırımı)
Resmî kaynaklar: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)